गोर्खा वाकलाई मेलाकै रुपमा आयोजना गर्दैछौं : भीमराज तुम्बाहाम्फे [अन्तर्वार्ता]

गोर्खा पीस फाउन्डेसन (जीपीएफ) बेलायतको च्यारिटी कमिसनमा दर्ता भएको संस्था हो । यो फाउन्डेसनले विगत १३ वर्षदेखि बेलायतको आसफोर्ड केन्टमा गोर्खा वाकको आयोजना गर्दै आएको छ । यसवर्ष जुन ७ तारिखका दिन ग्रेट चार्ट प्लेइङ फिल्डस् आसफोर्डमा बिहान ११ बजेदेखि गोर्खा वाक सुरु हुने फाउन्डेसनले जनाएको छ । यसै इभेन्टका बारेमा फाउन्डेसनका अध्यक्ष भीमराज तुम्बाहाम्फेसँग गरिएको संक्षिप्त कुराकारी ।

तपाईंहरुले हरेक वर्ष गोर्खा वाकको आयोजना गर्दै आउनुभएको छ, यसको मुख्य उद्देश्य के हो ?
हाम्रो गोर्खालीको २ सय १० वर्षको इतिहासमा सबैभन्दा पछिल्लोपटक भिक्टोरिया क्रस (भीसी) पाएको पनि आज ६२ वर्ष भयो । जुन हामी जन्मनुभन्दा अगाडि हो । यही हिसाबले भन्ने हो भने गोर्खालीहरुले भीसी पाउने क्रम पनि हराउँदै गयो । किनभने अहिले कन्भेसनल वार हुँदैन । हाम्रा पुर्खाहरुले त्यत्रो ठूलो वीरताको मेडल जित्नुभएको छ । हामीले उहाँहरुको त्यत्रो वीरताको गाथा गाएनौं भने हाम्रा छोराछोरीहरुले त्यो बिर्सिन्छन् । त्यसैले उहाँहरुको इतिहास कहिल्यै पनि हराएर नजाओस् र आउने पुस्ताहरूले सम्झिराखुन् । हामीले त सम्झ्यौं सम्झ्यौं, हाम्रा छोरा,नातिले पनि सम्झिराखुन् भन्ने उद्देश्यले यो गोर्खा वाक सुरु गरेका हौं ।

यो वाक कति सालदेखि यो सुरु गर्नुभएको हो ?
सन् २०१३ देखि सुरु गरेका हौं । यो वर्ष १३ औं संस्करणको कार्यक्रम हुँदैछ ।

गोर्खा वाकमा १३ र साढे ६ किलोमिटरको दूरी राख्नुभएको छ । स्पेसिफिक दूरी राख्नुको कारण केही छन् कि ?

१३ जना भीसीको नाममा एक/एक किलोमिटरको हिसाबले १३ किलोमिटर राखिएको छ । एक जना भीसीको नाममा किन एक किलोमिटर नहिँड्दिने भनेर गरिएको हो । हामीले बुढापाका, बालबालिका, अपांगता भएकालगायत सबैलाई यस वाकमा समेट्छौं । उहाँहरुले भिसीहरुको नाममा आधा किलोमिटर हिँड्नसक्नुहुन्छ भन्ने हिसाबले एउटा साढे ६ किमी र एउटा १३ किमीको दूरी तय गरेका हौं ।

गोर्खा वाकमा हिँड्नु पर्ने कि दौड्ने हो ?
वाक एन्ड रन दुईटै हुन्छ । एकदम फिटेस्ट एन्ड फिटर कुद्नुहुन्छ । पुरुष, महिलातर्फ रेकर्ड राख्नेदेखि लिएर उहाँहरुका लागि ट्रयाकरहरु पनि राखिएको छ । सद्भावले जो हिँड्नु हुन्छ उहाँहरु गाउँदै हिँड्दै कन्ट्री साइडमा फ्यामिली वाक गर्ने हो । इन्जोय पनि गर्ने र इन्भाइरोमेन्ट फिल गर्ने पनि यो वाकको विशेषता हो ।

यसमा दर्ताका लागि कस्तो व्यवस्था छ ?
प्रि-रजिस्टर्ड पनि हुन्छ । यसका लागि गोर्खा पिस फाउन्डेसनको वेभसाइटमा गएर गर्न सक्नुहुन्छ । त्यही दिन बिहान साढे ८ बजेदेखि ११ बजेसम्म कार्यक्रमस्थलमै पनि दर्ता हुन्छ । ८/१० जना स्वयंसेवकहरू रजिस्ट्रेसनमा बस्नुभएको हुन्छ । हामीलाई प्रि-रजिस्टर्ड हुँदा सजिलो हुने भएकाले त्यसमा प्रेरित गराउँछौं ।

सहभागी संख्यामा कोटा तोक्नुभएको छ कि ?
कुनै सीमा छैन । हामीसित एक लाख रजिस्टर्ड भए पनि सहभागी गराउन सक्ने ठाउँ छ ।

प्रि-रजिस्ट्रेसनका लागि शुल्क तोक्नुभएको रहेछ, त्यो सबैलाई एउटै हो कि फरक-फरक छ ?
एउटै छ । १५ पाउन्ड हो । यहाँको वाक एन्ड रनमा सबैभन्दा सस्तो इन्ट्री हाम्रो नै होला । हामीले कारपार्क शुल्क, मोनरञ्जन शुल्क लगाउँदैनौं भने त्यहाँ हुने मोटरबाइक शोको पनि केही शुल्क लाग्दैन ।

तपाईंहरुलाई यो कार्यक्रम गर्न सरकारी निकाय वा अन्य संस्थासंस्थाबाट सहयोग प्राप्त हुन्छ ?
हुँदैन । हामी प्राइभेट स्पोन्सरहरु खोज्छौं र रजिस्ट्रेसन फीको पैसामा रन गर्छौं ।

पहिलेको भन्दा यसपटक कार्यक्रममा केही फरक हुँदैछ ?
पहिलेको भन्दा टोटल्ली फरक छ । पहिले हामीले वाक एन्ड रनमात्रै गर्थ्यौं । एक/दुई जना कलाकार आएर मनोरञ्जन दिनुहुन्थ्यो । यसपटक चाहिँ यसलाई मेलाको रुपमै लाँदैछौं । त्यसमा नेपाली नौमती बाजा, नेपालबाट आउनुभएका पाँच जना राष्ट्रिय कलाकारहरु हुनुहुन्छ । उहाँहरुको सांगीतिक कार्यक्रम हुनेछ । विभिन्न जातिहरुको कला, संस्कार संस्कृति देखाइने छ साथै स्कटल्यान्डबाट पनि हामीलाई सपोर्ट गर्न बिग मोटरसाइकलहरू आउनेछन् । यसपटक अर्को आकर्षण भनेको हट एयर बेलुन गराउँदैछौं ।

कार्यक्रम आउन एक हप्ता मात्रै रहेछ, तयारी कहाँ पुग्यो ?
सबै कुरा तयार भइसक्यो । लिगल्ली हामीले काउन्सिल, हाइवे एजेन्सीसँग लिनुपर्ने अनुमति लिइसक्यौँ । यस कार्यक्रमका लागि मात्र सात वटा रोड बन्द हुनेछन् । ती सडकमा त्यसमा गोर्खा वाक गर्नेहरू र एडमिनिस्ट्रेटिभ सेफ्टी भेइकलहरु मात्रै चल्ने छन् । कानुनी र प्रशासनिक हिसाबले हामी तयारी भइसकेकोले अब कार्यक्रम हुने दिनको पर्खाइमा मात्रै छौं ।

यस साल कति सहभागी होलान् भन्ने अपेक्षा राख्नुभएको छ ?
हामीले ३ हजार आउनुहुन्छ कि भन्ने अनुमान गरेका छौं । किनभने हरेक वर्ष ३०/३५ प्रतिशत सहभागी बढिरहेका छन् । पोहोर २ हजार जतिको सहभागिता थियो ।

गोर्खा पीस फाउन्डेसनले अहिले गोर्खा वाकबाहेक अरु के के गर्दैछ ?
गोर्खा पीस फाउन्डेसनले बृहत् काम गरिरहेका छौं । नेपालमा हामीले १६ वटा स्कुललाई सपोर्ट गर्छौं । नेपालका पूर्वदेखि पश्चिमसम्मका स्कुलहरुमा संरचना बनाइदिने, आइटीको व्यवस्थापन, टीचरहरु सप्लाइ गरिदिने र गरिब तथा आवश्यक परेकाहरुलाई घरहरु बनाइदिने, पैसाका नभएकाहरुलाई मेडिकलका लागि सपोर्ट गर्ने, राम्रो पढ्ने विद्यार्थीहरुलाई फूल स्कलरसिपमा काठमाडौंमै राखेर पढाइराखेका छौं ।

यूकेमा चाहिँ के गरिरहनुभएको छ ?
यूकेमा बुढाबुढीहरुको बेनिफिटहरुदेखि लिएर कोर्ट केसलगायतमा सघाइरहेका छौं । त्यस्तै, नेपालबाट बेलायतमा बस्न पहिलोपटक आउने अधबैँसेहरुलाई उहाँहरुको श्रीमान्, श्रीमती ल्याउनमा निवेदन दिन सकाउने, लिगल केस हो भने अदालतमा जान सहयोग गर्ने, नेपालबाट आउनेवित्तिकै खाना र पैसा नहुनेहरुका लागि हामीले व्यवस्था गरिदिने गर्छौं ।

अन्त्यमा, गोर्खा वाकमा सहभागी हुन चाहनेलगायत जनमानसलाई तपाईंको के सन्देश छ ?
पहिले हामीलाई बेलायतमा ‘जोनी गोर्खा’ भनेर स्थानीयले चिन्थे, त्यो लिगेसी अहिले हराउँदै गएको छ । यहाँका लोकल पपुलेसन र बेलायतभित्र गोर्खालीहरु बेलायतप्रति लोयल छन् सपोर्ट गर्नुस् भन्न चाहन्छौं । त्यसैमा नेपाली कम्युनिटीलाई हामी अरु जस्तो होइन है, फरक छौं । राष्ट्रियताको हिसाबले हामी एउटै देशका मान्छे हौँ तर व्यावसायिक हिसाबले गोर्खालीको लिगेसी फरक छ भन्ने देखाउन चाहन्छौँ । त्यस्तो लिगेसी यहाँका सामान्य नागरिकलाई देखाउन हाम्रो संख्या चाहिन्छ । हाम्रा १३ जना पुर्खाहरुले बेलायतको उच्च पदवी जितेका छन् । उहाँहरुको योगदान बिर्सन हुँदैन । त्यसका लागि तपाईंहरुको उपस्थिति जरुरी छ । सक्दो उपस्थिति जनाइदिनुहोला भन्नु चाहन्छु ।