काठमाडौं । वाम्बुले (ओम्बुले) राई साहित्य प्रकाशनले २०८२ सालको ‘लिब्जु–भुम्जु पुरस्कार’ ऋषिबहादुर राई र कमल किरातीलाई संयुक्त रूपमा प्रदान गरिने निर्णय गरेको छ । यो पुरस्कार वाम्बुले राई भाषाको ‘लिब्जु–भुम्जु’ (इक लिब्जु–भुम्जु) त्रैमासिक पत्रिकामा वर्षभरि छापिएका वाम्बुले भाषाको कवितामध्ये सर्वोत्कृष्ट रचनालाई प्रदान गरिदैआएको छ । कोशकार अविनाथ राईको संयोकत्वमा गठित पुरस्कार छनोट समितिले यो निर्णय गरेको हो ।
इक लिब्जु–भुम्जु त्रैमासिक पूर्णाङ्क २८ (लिब्जु–भुम्जुको १०१औं शृंखला), २०८२ वैशाख–असारमा प्रकाशित ऋषिको ‘लाम’ (बाटो) र इक लिब्जु–भुम्जु त्रैमासिक पूर्णाङ्क ३१ (लिब्जु–भुम्जुको १०४औं शृंखला), २०८२ माघ–चैतमा प्रकाशित कमलको ‘कवि कावा’ (कवि साथी) शीर्षक कवितालाई पुरस्कारका निम्ति चयन गरिएको छ ।
‘अज्ञात ऋषि’ नामले परिचित कवि ऋषि उदयपुरको कटारी–३ च्याँगामा २०४१ भदौ १२ गते जन्मेका हुन् । उनी आमा रत्नमाया र बुवा जंगबीर राईका जन्तरे छोरा हुन् । उनले त्रिविबाट समाजशास्त्रमा स्नातकोत्तर हासिल गरेका छन् । मातृभाषा वाम्बुले र नेपाली भाषामा कविता, निबन्ध, कथा विधामा कलम चलाउँदै आएका छन् । पोयट आईडल सिजन–२ का दश उत्कृष्टमध्ये एक कवि हुन् । पेसागत रूपमा पत्रकारिता राससका कटारी उदयपुर संवाददाता हुन् भने नेपाल पत्रकार महासंघ उदयपुरका निवर्तमान सहसचिवसमेत हुन् ।
उनको ‘लाम’ शीर्षक कविताले उहिले ग्रामीण बाटो साँघुरो थियो । परदेशिएकाहरू चाँडै फर्के आउँथे । आज का पुस्ता बाटो फराकिलो भएर अस्ट्रेलिया, अमेरिका, जापान जस्ता देश पुगेका छन् । बाजेबोजु, आमाबाबुको निधन हुँदासमेत फर्किआउन बिर्सेका छन् । त्यसैले आमा सूर्यलाई ढोग्दै भाकल गर्छिन्– ‘अबचाहिं योभन्दा ठूलो बाटो नबनोस् किनभने गाउँ नै शून्य भइरहेको छ ।’
यसैगरी कमल किराती नामबाट परिचित कमलकुमार राईको जन्म ओखलढुंगाको मानेभन्ज्याङ–३ सिम्काकुमा २०४५ पुस २६ गते भएको हो । उनी आमा मौलासरी र बुवा आशबहादुर राईका जेठो छोरा हुन् । उनले त्रिविबाट पत्रकारिता विषयमा स्नातक तहसम्म अध्ययन गरेका छन् । उनले कविता, कथा, निबन्ध विधामा कलम चलाउँदै आएका छन् । उनी गाउँमा रहेर आधुनिक कृषि तथा पशुपालन व्यवसायमा संलग्न छन् ।
उनको ‘कवि कावा’ शीर्षक कविताले ‘एक कवि साथी तिम्रो कवितामा गाउँ छ कि छैन । सहर पसेपछि गाउँको मतलब छैन । गाउँ फर्किन मन गर्दैन । एक गाँस मिठा खानको निम्ति भोट–मधेस भारी बोकेको, खाक्चिलुपा र रिनाखाले बाँधेको रीति मुन्दुम गर्दै आएको कुरा तिम्रो कवितामा जसरी पनि गाउँ हुनैपर्छ । लेखिनै पर्छ ।’ भनेको छ ।
नेपाल टेलिभिजनमा कार्यरत वरिष्ठ पत्रकार तथा गीतकार पुष्पहरि क्याम्पा राईले ‘लिब्जु–भुम्जु पुरस्कार–२०५५’ स्थापना गरेका हुन् । यो पुरस्कारबाट हालसम्म २५ जना कविहरू पुरस्कृत भएका छन् । पुरस्कारको राशि जनही पाँच हजार रुपैयाँ र सम्मान प्रमाणपत्र रहेको छ ।
उक्त पुरस्कार आउँदो २०८३ मंसिर २० गते ओखलढुंगाको मानेभन्ज्याङ–२ वाक्सा गाउँमा हुने २७औं वाम्बुले राई भाषाको कविता गोष्ठीमा वितरण गरिनेछ ।
