चितवनबाट गैँडा सार्न सुरु

चितवन, २१ चैत । चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जबाट शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्जमा गैँडा स्थानान्तरण गर्ने कार्य आजदेखि सुरु गरिएको छ ।

चितवनबाट शुक्लाफाँटामा एक भाले र चार पोथी गैँडा स्थानान्तरण गरिँदैछ । यसै क्रममा आज बिहान १० बजेर २४ मिनेट जाँदा निकुञ्जको सुखिभारको घाँसे मैदानमा एउटा भाले गैँडालाई डाट (बेहोस बनाउने औषधि राखिएको गोली बन्दुकले हान्ने काम) गरेर स्थानान्तरणका लागि ट्रकमा राखिएको छ । साँझसम्ममा सोही क्षेत्रबाट अर्को एक पोथी गैँडा डाट गरी शुक्लाफाँटा लैजाने तयारी गरिएको निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत रामचन्द्र कँडेलले बताउनुभयो ।

पहिलो भाले गैँडालाई निकुञ्जका प्रविधिज्ञ तीर्थबहादुर लामाले रुखमा चढेर डाट गर्नुभएको थियो । डाट गरेको पाँच मिनेटमा गैँडा घाँसे मैदानमा ढलेको प्रमुख संरक्षण अधिकृत कँडेलले बताउनुभयो । तीस वटा हात्तीले घेरा हाली गैँडालाई बीचमा पारेर डाट गरिएको थियो ।

करिब १५ वर्षको सो वयस्क भाले गैँडा चार सय २६ सेन्टिमिटर लामो छ । सो गैँडामा ५८९४ नम्बरको कलर आइडी लगाइएको कँडेलले बताउनुभयो । डाट गरेर ढलेपछि गैँडालाई काठबाट पिर्का झैँ बनाइएको ठूलो स्ल्याबमा राखेर डोजरले ट्रकमा राखेको थियो ।

त्यसअघि निकुञ्जको सुखिभार क्षेत्रमा निकुञ्ज विभागका उपमहानिर्देशक गोपाल प्रकाश भट्टराई र क्षेत्रीय वन निर्देशक गणेश झाले डाट गर्न प्राविधिक टोलीलाई हस्तान्तरण गरी गैँडा खोज्ने काम सुरु गरिएको थियो ।

आजै बिहान सुखिभारमा वनदेवीको पूजासमेत गरिएको थियो । सो अवसरमा विभागका उपमहानिर्देशक भट्टराई र चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत रामचन्द्र कँडेलले टोलीलाई आवश्यक निर्देशन दिनुभएको थियो । दुई दिनअघि सुखिभारमा शिविर खडा गरी गैँडाको बासस्थानको अध्ययन गरिएको थियो ।

गैँडा नियन्त्रणमा लिने कार्यका लागि ३० वटा हात्ती, ३० जना माउते, ३० जना पछुवा र निकुञ्जका १० कर्मचारी दुई दिनदेखि खटिएका थिए । प्रमुख संरक्षण अधिकृत कँडेलका अनुसार यस अतिरिक्त नेपाली सेना, दातृ संस्थाहरु, प्रकृति संरक्षण कोष, विश्व वन्यजन्तु कोष, जुलोजिकल सोसाइटीलगायतका प्रतिनिधि गरी करिब एक सयजना आज परिचालन भएका छन् ।

गैँडा पठाउन तीनवटा खोर तयारी अवस्थामा राखिएको छ । यसअघि सन् २००० मा चार वटा गैँडा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जबाट शुक्लाफाँटा लगिएको थियो । चितवनबाट लगिएपछि शुक्लाफाँटामा गैँडाको सङ्ख्या १४ पुग्नेछ । शुक्लाफाँटामा गैँडाका लागि चाहिने बासस्थान राम्रो रहेकाले स्थानान्तरण गर्न लागिएको निकुञ्जले जनाएको छ । सरकारले शुक्लाफाँटामा पाँच र बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जमा २५ गरी ३० वटा गैँडा चितवनबाट स्थानान्तरण गर्ने निर्णय गरेको थियो ।

यही निर्णयअनुरुप गतवर्षको फागुन १८ गते चितवनबाट बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जमा पाँच वटा गैँडा लगिएको थियो ।