फिलिपिन्स भूकम्प अपडेट : कम्तीमा १५ जनाको मृत्यु

मनिला । फिलिपिन्सको दक्षिणी क्षेत्र मिन्डानाओमा ७.८ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प गएपछि कम्तीमा १५ जनाको मृत्यु भएको छ भने १२९ जना घाइते भएका छन् । भूकम्पपछि राहत तथा उद्धार कार्य तीव्र पारिएको छ भने प्रभावित क्षेत्रमा आपतकालीन अवस्था घोषणा गरिएको छ ।

नागरिक सुरक्षा कार्यालयका अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएअनुसार दक्षिण कोटाबातो, सुल्तान कुदारत, साराङ्गानी र जनरल सान्तोस सिटीसहित सोक्सस्कार्गेन क्षेत्रमा मात्रै १२ जनाको मृत्यु भएको छ । बाँकी मृत्यु अन्य प्रभावित क्षेत्रबाट पुष्टि गरिएको हो ।

घाइतेहरूको सङ्ख्या १२९ पुगेको बताइएको छ । तीमध्ये धेरैको अवस्था गम्भीर रहेको जनाइएको छ । भूकम्पको धक्का महसुस भएपछि धेरै स्थानमा घर, भवन र पूर्वाधारमा क्षति पुगेको आशङ्का गरिएको छ ।

फिलिपिन्स सरकारका अनुसार समाज कल्याण तथा विकास विभाग (डिएसडब्लुडी) ले प्रभावित क्षेत्रका लागि राहत सामग्री र आपतकालीन सहायता परिचालन गरेको छ । मन्त्रालयले मिन्डानाओमा ११ लाखभन्दा बढी पारिवारिक फूड प्याक तयारी अवस्थामा राखेको र आवश्यकताअनुसार तत्काल वितरण भइरहेको जनाएको छ ।

सरकारी आपतकालीन व्यवस्थापन निकायले पनि देशभर करिब ४७ लाख फूड प्याक आपतकालीन प्रयोगका लागि तयार रहेको जनाएको छ । स्थानीय प्रशासनसँग समन्वय गर्दै उद्धार तथा राहत टोलीहरू परिचालन गरिएको छ ।

समाज कल्याण विभागका अनुसार फिल्ड कार्यालयहरूलाई स्थानीय सरकारसँग मिलेर निकासी केन्द्रहरूमा सामाजिक कार्यकर्ता परिचालन गर्न निर्देशन दिइएको छ । प्रभावित परिवारलाई तत्काल सहयोग उपलब्ध गराउने तयारी गरिएको छ ।

यसैबीच, फिलिपिन्स राष्ट्रिय प्रहरीले आपतकालीन अवस्था सम्बन्धी अद्यावधिक जानकारी सार्वजनिक गर्दै सुरक्षा निकायहरू पूर्ण तयारी अवस्थामा रहेको जनाएको छ । भूकम्पपछि सम्भावित परकम्प र थप जोखिमलाई ध्यानमा राखेर निरन्तर निगरानी भइरहेको छ ।

फिलिपिन्सका राष्ट्रपति फर्डिनान्ड मार्कोसले नागरिक रक्षा कार्यालय र राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन परिषद्लाई तत्काल सक्रिय पारिएको जानकारी दिनुभएको छ ।

भूकम्पपछि देशका नौ प्रान्तका तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई उच्च स्थानतर्फ सार्न निर्देशन दिइएको छ । इन्डोनेसियाका उत्तरी सुलावेसी, उत्तरी गोरोन्टालो र साङ्गिहे टापुहरूमा पनि निकासी आदेश जारी गरिएको छ ।

जापान, फिलिपिन्स र इन्डोनेसियाले तटीय क्षेत्रमा सुनामीको खतरा देखिएपछि सतर्कता जारी गरेका छन् । अमेरिकी प्यासिफिक सुनामी वार्निङ सेन्टरका अनुसार फिलिपिन्स तटीय क्षेत्रमा करिब तीन मिटरसम्म र इन्डोनेसिया तथा मलेसियाका केही भागमा एक मिटरसम्म सुनामी आउन सक्ने सम्भावना रहेको छ ।

भूकम्पपछि क्षेत्रीय स्तरमा उच्च सतर्कता अपनाइएको छ भने उद्धार तथा राहत कार्य अझै जारी रहेको अधिकारीहरूले जनाएका छन् ।

भूकम्पपछि अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल बन्द
फिलिपिन्समा सोमबार ७.८ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प आएपछि जनरल सान्तोस अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको सञ्चालन अस्थायी रूपमा स्थगित गरिएको छ। यात्रु, कर्मचारी तथा हवाई सेवाको सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राख्दै यो निर्णय गरिएको फिलिपिन्सको नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले जनाएको छ।

प्राधिकरणद्वारा जारी सार्वजनिक सूचनाअनुसार भूकम्पपछि विमानस्थलका हवाई नेभिगेसन प्रणाली, सञ्चार उपकरण, रनवे, टर्मिनल भवन तथा अन्य सञ्चालनसम्बन्धी पूर्वाधारको विस्तृत प्राविधिक परीक्षण र मूल्याङ्कन सुरु गरिएको छ। विमानस्थल सञ्चालन सुरक्षित रहेको सुनिश्चित नभएसम्म उडान सेवा पुनः सञ्चालन नगरिने बताइएको छ।

अधिकारीहरूका अनुसार भूकम्पले हवाई यातायातसम्बन्धी उपकरण तथा संरचनामा सम्भावित क्षति पुर्‍याएको हुन सक्ने भएकाले सुरक्षा परीक्षणलाई उच्च प्राथमिकता दिइएको छ। प्राविधिक टोलीहरू विमानस्थल क्षेत्रमा खटिएर आवश्यक निरीक्षण तथा मूल्याङ्कन गरिरहेका छन्।
प्राधिकरणले यात्रुहरूलाई आफ्नो उडानको अवस्था, समयतालिका परिवर्तन वा सम्भावित रद्दबारे जानकारी लिन सम्बन्धित वायुसेवा कम्पनीहरूसँग नियमित सम्पर्कमा रहन आग्रह गरेको छ। विमानस्थल बन्द भएपछि केही उडानहरू प्रभावित हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
भूकम्पपछिको अवस्थाको पूर्ण समीक्षा र सुरक्षा परीक्षण सम्पन्न भएपछि मात्रै विमानस्थल सञ्चालन पुनः सुरु गर्ने वा नगर्नेबारे निर्णय गरिने प्राधिकरणले जनाएको छ।

हालसम्म भूकम्पका कारण विमानस्थल क्षेत्रमा भएको क्षति वा सम्भावित मानवीय क्षतिको विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन। सम्बन्धित निकायहरूले अवस्थाको निगरानी गरिरहेका छन् र थप जानकारी उपलब्ध भएपछि सार्वजनिक गरिने बताइएको छ।